می‌خوانیم

 قابوس نامه هم مانند بیشتر متون کلاسیک سخن را از درس‌های خداشناسی آغاز می‌کند و ستایش آفریدگار

باب اول باب کوتاهی است و با این عبارت ختم می‌شود:

«حقیقت توحید آنست که بدانی که هر چه اندر دل تو آید نه خدای بود، چه خدای تعالی آفریدگار آن چیز بود، بری از شرک و شبه، جلّ جلاله و تقدسّت اسماوه»

در پیشگفتار، امیر عنصر المعالی کیکاوس بن اسکندر بن قابوس بن وشمگیر، قابوسنامه را «کتاب پندها» و خود را «جمع‌کنندهٔ» آن معرفی می‌کند.

به فرزند خود گیلان‌شاه خطاب می‌کند که پندهای این کتاب را جدی بگیرد و در زندگانی خود به کار گیرد. 

پیشگفتار نسبتا کوتاه است و در انتهای آن فهرست چهل و چهار باب کتاب ذکر شده است

در پایان کتاب خسرو و شیرین کمی پند و اندرز خواندیم و کمی مدح قزل شاه و مرثیه محمد جهان پهلوان. نظامی گلایه ریزی هم کرد که روستای حمدونیان که به او بخشیده‌اند کوچک و خراب است و دخلی ندارد. آخرین بیت خسرو و شیرین هم این بود که روانش باد جفت شادکامی / که گوید: «باد رحمت بر نظامی»

در فصل کوتاه اما غم‌انگیز و تاثیرگذاری در پایان داستان خسرو و شیرین، خواندیم که چطور شیرین خسرو را به آداب تمام تشییع کرد و در دخمه گذاشت و خود در دخمه او رفت و جگر خود را، از همانجا که جگر خسرو دریده شده بود، درید و در کنار معشوق خوابید و به خواب ابدی رفت